احمد منزوى

2752

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

فاتحه در مقدماتى كه فراخور اين فن باشد ، مقاله‌ى 1 - در تهيهء قواعد ارثماطيقى ، 2 - در تقرير ضوابط علم حساب ، 3 - در تهميد قواعد علم مساحت ، 4 - در تقرير ضوابط جبر و مقابله ، خاتمه در بيان انواع مسايل و نوادر . آغاز : سپاس و ستايش نامتناهى حضرت اعلى و جناب كبريا مبدأ اول و مبدع ابد اعز سلطانه . اشكورى 15 / 364 . * نظم الحساب . قاضى محمد هاشم شافعى . آغاز : سپاس بىعدد آن بىنشان را * - كه مىداند نهان و آشكار را . لكهنو ، ندوه 610 . * نظم الفرايض . از داملا شوقى فرغانى بخارايى ( د 1278 / 6 - 1865 م ) . از مندرجات مجموعه بدست آمده است كه از برجستگان و پيشروان مكتب ادبى پايانى سده‌ى 18 و نيمه‌ى يكم سده‌ى 19 م در بخارا بود . كه به فارسى و عربى مىنگاشت . پس از مقدمه ، قواعد پايه‌اى چهار عمل اصلى بر روى شماره‌هاى صحيح ، آگاهىهاى پايه‌اى درباره‌ى شماره‌هاى كسرى ، تغييرات آنها و چهار عمل اصلى بر روى آنها ، به توان رساندن و جذر گرفتن آمده است . آغاز : ثنا و حمد و شكر از ما به ذات پاك از نقصان * - قديم و قادر وحى و غفور و صانع رحمان . تاجيكستان ، فارسى 2 / 829 ش IV / 2136 ( رديف 2292 ) ؛ تاجيگستان ، خطى 119 ش 4 / 2136 . * نفايس الفنون . آملى ، شمس الدين محمد فرزند محمود ، آملى حنفى . چند دانشى است - بخش چند دانشى . مقاله‌ى سيم از قسم دوم از « نفايس الفنون » در اصول رياضى است ، در 4 « فن » : 1 - علم جو كه آن را هندسه خوانند ( اقليدس ) ، 2 - ارثماطيقى ( خواص اعداد ) ، 3 - نجوم ، هيأت ( مجسطى ) ، 4 - علم تأليف ( موسيقى ) . * نقود الحساب . قاضى ابو على محمد ارتضا على خان بهادر صفوى گوپاموى ( 1198 - 1251 / 4 - 1783 - 6 - 1835 م ) فرزند مصطفى على خان . در حساب به روش هندى ، با اصطلاحات به كار رفته در آن به سال 1235 ق ، در 1 « مقدمه » و 7 « باب » و 1 « خاتمه » نگاشته و در 1260 ق به چاپ رسيده است . آغاز : به حمد وحيد رب البرايا ولى الفضل . . . اما بعد ، اين رساله‌اى است در علم حساب كه به التماس بعضى احباب . مشترك 2 / 1074 « تنبيه الغفول » . او و فهرست كارهايش ؛ نسخه‌ها 1 / 200 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 24 / 295 ؛ استورى ، رياضى 19 ( 1 نسخه ) ؛ مشار ، نداد ؛ پاكستان و هند 5 / 353 ؛ علماى هند 21 نام 4 كار او : 1 - نفايس ارتضائيه ، عربى ، 2 - نقود الحساب ، 3 - رسالهء فرايض ، 4 - شرح قصيدهء برده ؛ ايوب قادرى 108 . نشريه 4 / 37 . آسياتيك سوسايتى ، چاپى 57 ؛ آصفيه ، هندليست 1 / 820 ( 2 نسخه ) ؛ آصفيه 4 / 340 ؛ ايوانف ، ضميمه 1 / ص 106 ش 902 . * نور الحساب . نور الاصفيا فرزند نور العلى فرزند قمر الدين اورنگ آبادى ( د حيدر آباد 20 ذيقعده 1255 ق ) . ( - نور المحاسبين ) استورى مىافزايد : تاريخ 1222 كه در فهرست آصفيه براى درگذشت او ياد شده : شايد سال نگارش اين كتاب باشد كه در جدول جابجا و نادرست گذاشته شده است .